Telefishanka Al-jazeera Oo Warbixin Xiiso Badan Ka Diyaariyey Xuskii Sannad-guuradii 25-Aad Ee Maalinta Qaranimada Somaliland.

0
38 views

Qadar(Sayruuq)-Telefishanka Al-jazeera, ayaa shalay baahiyay warbixin xiiso leh oo ay ka diyaariyeen debaal dagii munaasibadii  25 guurrada ka soo wareegtay madax-banaanida Somaliland. waxaanay sheegeen inay Somaliland mudadii ay jirtay ay ku tallaabsatay dimuqraadiyad iyo dawlad wanaag aanay tahli karin dawlado la aqoonsan yahay.

Warbixintan oo ciwaan looga dhigay “Somaliland: Dawlad aan aqoonsi haysan muddo 25 Sannadood ah” waxa diyaariyay weriye James Jeffrey oo ka tirsan suxufiyiinta muuq baahiyaha caalamiga ah ee Al-Jazeera, waxaana lagu daabacay shalay mareegtooda Internet-ka.

James Jeffrey waxa uu si  qoto-dheer uga waramay sida shacbiga Somaliland ay ugu ad-adag yihiin qaranimadooda aan ictiraafka ka haysan beesha caalamka. warbixintan  oo uu soo turjumay Tifaftiraha Guud ee DAWAN Cumar Maxamed Faarax, waxay intii ugu muhiimsanayd u qornayd sidan:-

 

“18-kii May 1991-kii ayay Somaliland ku dhawaaqday inay madax-banaanideedii kala soo noqotay Soomaaliya.  Muddo 25 sannadood ah wali kamay helin beesha caalamka aqoonsi sharci ah.

“Xataa haddii aan aqoonsi nala siin, madax-banaanidayada iyo qaranimadayadu way  sii jiraysaa oo xoriyadayadu halkeeda ayay taagnaanaysaa,”ayuu yidhi Yuusuf Cali, oo afar caruur ah oo uu dhalay  keenay  fagaarihii lagu xusayay 18-kii May iyadoo kulka  qaraxdu adag yahay. Illaa 500.000 oo qof oo reer Somaliland ah ayaa lagu qiyaasay  inay buuxiyaan jidka ku yaalla magaaladda Hargeysa ee xuska maalinta weyn lagu qabanayay,  waxay ugu xafladeeyeen munaasibadan niyadda adag ee dadkooda. Hase yeeshee waxa Somaliland dhaawacaysa aqoonsi la’aanta rubuc qarniga qaadatay iyo dhaqaalahooda jilicsan.

“Gabi ahaan-ba waa cadaalad darro,”ayuu yidhi Wasiirka Arrimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga ah  Sacad Cali Shirre oo ka hadlayay shir jaraa’id oo uu qabtay maalin ka hor munaasibadan kaasi oo halku dhig looga dhigay (qadiyada aqoonsiga jamhuuriyadda Somaliland).

Ciidanka milatariga ah ayaa jidka munaasibadda lagu qabanayay maray iyagoo gaardiyaya, waxaanay dad badan oo ka mid ah Bulshadda Somaliland ay jecel yihiin ciidankooda oo ay u arkaan inay yihiin tiirarka nabad-gelyadda gacanta ku haya.

Wasiirku waxa uu intaas ku daray “Ma  Heli karno kalsoonida iyo maalgashiga shisheeyaha , si aanu ugu dhisno dalka, shaqooyin-na u abuurno iyadoo aan nala aqoonsan.”

“Konton sannadood ayay ku qaadatay inuu aqoonsi helo dalka  China oo quwadaha waaweyn ka mid ah xilligan, laga yaabaa taas oo kale inaanu annaguna mudanayno,”ayuu yidhi  Col. Maxamed Cumar oo ka mid ah la hadlay weriyaha James Jeffrey.

Dagaalkii sokeeye ee dhacay dhammaadkii sagaashameeyadii qeybo badan oo Hargeysa ka mid ah waa la burburiyay shacbigii ku dhaqnaana waxay u kala qaxeen xeryo qaxoonti oo ku yaalla dalka la dariska ah ee Itoobiya. Somaliland iyadaa iskeed dib iskugu dhistay  iyadoo ay ku jirtay faqooq qayrul xad ah sida uu ku sharaxay Matthew Bryden oo lafo gura siyaasadda isla markaana Somaliland si dhow ula socday tan iyo markii la sameeyay.

Somaliland waxa lagu tilmaamay inay tahay meelaha faro ku tiriska ah ee iskood wax u qabsaday dagaaladii ka dib waxqabsigooda oo sababay nabad-gelyo, dimuqraadiyad iyo maamul wanaag aanay caalamku wax door ah ku lahayn. Illaa 2003-dii Somaliland waxay qabteen doorashooyin is dabo-joog ah oo  dimuqraadi ah oo horseeday  in xukunka lagula kala wareego dimuqraadiyad taasi oo caddeynaysa inay gaadheen bisayl siyaasadeed, taasi oo ku adag ama ay ka cararaan dalal badan oo la aqoonsan yahay.

“Somaliland waxay ictiraaf raadinaysay 21 sannadood oo aanay dawladi ka jirin Soomaaliya oo aanay ku guulaysan, imika waxa Muqdisho ka jira dawlad la ictiraafsan yahay. markaa caqabadaha Somaliland  ka hor imanayaa way weyn yihiin,”  ayuu yidhi Bryden, oo isagoo hadalkiisa sii watay yidhi    “Haddii ay sii wada joogayaan (Somaliland iyo Soomaaliya) iyo haddii ay kala noqonayaan-ba ma jiro  qodob kale oo u banaani  oo  aan ahayn inay wada hadlaan.”

Warbixintan ayaa qeyb ka ahayd warar uu Telefishanka  Al-Jaziira, ka diyaariyay munaasibadii 18-ka May ee Somaliland  ugu damaashaaday 25 guurrada ka soo wareegtay dib ula soo noqoshadii madax-banaanideeda.

Comments

comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here