Sixirkii ay i bareen suufiyadu (Sheeko dhab ah)Qeybtii 4aad Dhammaad.

0
26

Xaamid Aadam Muuse – sixiroolihii toobbad keenay- waa sheekh soodaani ah, oo ka tirsanaan jirey dariiqooyinka suufiyada. Waxa uu ka gaadhay dariiqadiisa Tajaaniyada derajada ugu sarreysa ee ‘Qudub’. Qudub waa mid ka mid ah afarta nin ee afarta jiho ka wakiilka ah. Waxa uu bannaanka soo dhigayaa Xaamid been, sixir iyo khuraafaad badan oo ay ku shaqaystaan dadka sheegta awliyadu……………..DHAMMAAD.

Waxa la yidhi:
Nabi Saleebaan ayaa isaga oo da’a ah, waxa uu weyddiiyay malaga wedka goorta uu dhimanayo? Malagii wedku waxa uu ku yidhi Ilaahay ayaa og goorta aad dhimanayso. Waxa uu ku yidhi Saleebaan ii soo sheeg marka uu Illaahay kuu sheego. Muddo kaddib malagii wedka ayaa Saleebaan u sheegay goorta uu dhimanayo. Nabi Saleebaan si uu geerida ugu diyaar garoobo, waxa uu jinkii u shaqaynayay faray in ay u dhisaan qasri weyn oo quraarad ah, si uu ugu ictikaafo. Markii ay jinkii qasrigii quraaradda ahaa dhiseen, waxa uu nabi Saleebaan faray jinka in aanay u soo gelin, illaa uu isagu dibadda ugu soo baxo mooyaane.
Nabi Saleebaan qasrigii ayaa uu ku ictikaafi jiray. Maalintii danbe waxa uu nabi Saleebaan cifriidka guddoomiyaha jinka amray in uu dhiso guri weyn.

Subaxdii danbe waxa uu cirfiidki keenay nashqaddii guriga oo dhamaystiran. Waxa uu u sheegay nabi Saleebaan in gurigii dhamaystiran yahay. Nabi Saleebaan bannaanka ayaa uu u soo baxay, markii uu gurigii arkayna waa uu cadhooday, cadho aanu weligii cadhoon. Cirfiidkii waa uu baqday, waanu argagaxay. Waxa uu ku noqday jinkii waxa aanu ku yidhi Saleebaan waa uu cadhooday ee guriga dumiya, oo mid kale dhisa. Waa ay dumiyeen, mid kale ayaa aanay dhiseen. Markuu u keenay Saleebaan nashqaddii guriga, ee uu dibadda u soo baxay si uu guriga u arko, nabi Saleebaan inta uu xanaaqay isaga oo aan cidna la hadal ayaa uu iska noqday. Jinku gurigii waa ay dumiyeen, oo mid kale ayaa ay dhiseen. Kiina waa uu ka cadhooday Saleebaan. Waxa la sheegaa in jinku uu sanad gudihii ku dhisay 354 guri, halka ay ka dumiyeen 353 guri, kii u danbeeyay mooyaane. Saleebaan oo fadhiya gurigii quraarrada ahaa, ayaa waxa ushii uu ku tiirsanaa cunay aboor. Mid jinka ka mid ah ayaa arkay Saleebaan oo dhacay. Halkaa ayuu jinkii ugu sheegay in uu Saleebaan dhintay.

Iyaga oo ka cabanaya cadaabtii dhismaha, oo leh haddii aanu qaybka ognahay dhismaha ma aanu wadneen, ayuu Illaahay Quraanka inoogu sheegay:
‘’Markii aanu u qaddarnay -Saleebaan- Geerida, ma uu tusin dhimashadiisa illaa aboor cunay ushiisa mooyaane, markii uu dhacay waxa u caddaatay jinka haddii ay qaybka ogyihiin in aanay caddaabta adag ku waareen’’ Saba 14.

Jinki markii ay xaqiiqsadeen geerida Saleebaan waxa ay soo galeen qasrigii quraaradda ahaa. Waxa ay qaateen xog kasta iyo dhammaan kutubtii laamaha kala duwan ee cilmiga ee u kaydsanaa nabi Saleebaan. Waxa ay ka tageen dhawr kitaab oo ay wax badan ka qaldeen. Agabkii ay qaateen mooyaane, wixii kalena waa ay fasahaadiyeen. Mid jinka ka mid ah ayaa ay u direen insiga, si uu u ogaysiiyo geerida Saleebaan, kaddibna meeshii waa ay iskaga tageen.

Markii ay dadki yimaaddeen waxa ay arkeen is Saleebaan dhintay. Waxa ay dadkii meesha yimi u qaybsameen saddex qolo:

1. Qolo tidhi Saleebaan waxa uu ahaa nabi dhab ah, waxa uu adduunka ku qabsadayna waa sixir. Sidaa darteed, sixirku waa wax bannaan oo lagu shaqaysan karo. Kuwaasi waa Yuhuudda iyo Hindida awowyaashood.

2. Kuwo yidhi Saleebaan waa nabi dhab, sixirna muu adeegsan jirin. Waxa meesha fasahaadiyay, ee kutubtii qaatay, summadaha sixirkana meesha kaga tagay waa jin iyo shayaadiintii. Kutub badan oo hebel iyo hebel qoreen ayaa maqan. Kutub kale oo hebel qorayna wax baa lagu daray.

3. Kuwo yidhi Saleebaan waa sixiroole, sixirkuna ma bannaana. Sidaa darteed, Saleebaan waxa uu ahaa gaal, waxa uu adduunka ku qabsadayna waxa uu ahaa sixir.
Kuwan ugu danbeeya Illaahay ayaa Quraanka ugu jawaabay. Alle waxa uu yidhi:
‘’Waxa ay raaceen wixii ay shayaadiintu ku akhrin jireen boqortooyadii Saleebaan, muu gaaloobin Saleebaan, ee waxa gaaloobay shayaadiinta, waxa ay dadka barayaan sixirka…….” Al-Baqara 102.

Sheekh Xaamid waxa uu ka warramayaa sida ay sixiroolayaashu ku sheegtaan in qay qabka og yihiin, inaga oo soo xusnay in shayaadiinta la shaqaysaaba aanay qaybka ogayn.

Sidee ayaanu ku ogaannaa qaybka
———————————————-
Qaybka ama waxa maqani waxa uu u qaybsamaa saddex:
1. Wax tagay oo aanad ogayn. Dhacdooyinka mar hore dhacay ee aanad ogayn, adiga qayb ayaa ay kuu yihiin oo ma ogid.
2. Wax hadda dhacaya oo kaa fog. Haddii meel kaa fog ay hadda wax ka dhacayaan, adigu ma ogid oo waa kuu qayb.
3. Wax soo socda. Wax kasta oo soo socda Illaahay ayuun baa og, ee dadka iyo jinku toona ma oga.
Dadka sheegta in ay ogyihiin waxa soo socda ama mustaqbalku, waa kuwii uu nabi Maxamed sheegay. Waa dadka la shuraakooba jinka isku daya in uu dhagaysto wararka cirka. Marka ay hal weedh ah oo runa helaan, waxa ay ku daraan boqol been ah.

Labada qayb ee soo hadhay waa la ogaan karaa, waxa tagay iyo waxa hadda dhacaya. Aniga waxa ila shaqaysa koox jin ah oo uu Sahsahoobi madax u yahay. Goobta aan fadhiisto ee dadku iigu yimaaddaan, ayaa aan farayaa jinku in ay hareereheeda ku foofaan, oo wararka iyo dadka soo socda soo dhagadhageeyaan. Marka ay arkaan jinku qof xagga aan joogo ku soo socda, waxa ay waraysanayaan qareenka ku lammaan.
– Xageed ku socotaan?
– Safar baan meel heblaayo u nahay.
– Iska socda.
Kuwo kale ayaa soo maraya meeshii:

– Xageed ku socotaan?
– Magaalada ayaanu ku soconnaa
– Iska socda.
Kuwo kale ayaa meesha soo maraya:
– Xageed ku socotaan?
– Sheekh Xaamid ayaa aanu ku soconnaa.
Markaas ayaa uu jinkii aan dirnay, qareenka kale xogta qofka oo dhan weyddiinayaa.
Xagga ay ka yimaaddeen, magaca qofka, waxa ay u socdaan, waxa ay ka cabanayaan, waxa laga xaday, gaadhiga noociisa, dahabka xaddigiiisa iwm.

Xogtii oo dhamaystiran ayuu jinku ii keenaya, inta aanu qofkuba I soo gaadhin. Jin kale oo cirfiid ah ayaa aan u dirayaa goobtii dahabka ama gaadhiga lagu xaday. Xog buuxda ayuu ilbidhiqsiyo iigu keenayaa, cidda xadday iyo halka uu yaallo hadda.

Isaga oo aan qofkuba I soo gaadhin, waxa aan hayaa xogtiisa oo dhamaystiran iyo waxa uu doonayo xogtooda oo dhamaystiran. Marka aad ii soo gasho waxa aan ku salaamayaa magacaaga.
– Hebeloow soo dhawaw, waa aad soo daashay oo meel hebelaayo ayaa aad ka timi. Xaaskaagii heblaayo ka warran. Inankii dhoofay ma nabad qabaa. Xaaskii cusbaa wax ma kuu dhashay.

Qofkii wuu yaabaya. Sheekhu ma xogta qoyskaaga oo dhan ayuu hayaa ayuu is odhanayaa. Waaba weli kani.

– Gaadhi cad, oo lambarkiisu intaa yahay ayaa lagaa xaday saw maaha? Bil ayuu hadda kaa maqnaa.
Xogtii gaadhiga iyo hadda halka uu yaalo ayaa aan u sheegayaa, marka aanu lacagta ka heshiinno. Aniga jinka ayaa ii soo sheegay, isna in aan wali ahay oo aan qaybka ogahay ayaa uu moodayaa. Iska ogow, waa sidaa khiyaamada aanu samaynaa.

Sheekh Xaamid waxa uu muxaadarooyinkiisa ku soo gabagabaynayaa; in ay jiraan dad sheegta in ay dadka dhintay soo nooleeyaan, ama kuwo sheegta in ay biyaha dul socdaan, iyo kuwo sheegta in ay yixaas dhagax ka dhigeen. Waxaas oo dhami waa run, laakiin, shaydaamo ayaa ay la shaqaystaan. Marka ay rabaan in ay kuu sawiraan in ay qof dhintay soo nooleeyaan. Waxa ay dul tagayaan qabriga qofka dhintay. Hebeloow kac ayaa ay odhanayaan. Waxa qabriga ka soo baxaya jin ah qareenkii qofka dhintay. Wuu u eegyahay qofkii dhintay, codkiisiina waa uu leeyahay.
Haddaad aragto qof ku leh biyaan dul socday, jin ayaa gacmaha ku haya aanad arkay. Haddaad maqasho qof leh yixaas ayaa an dhagax u rogay, waa jin yixaas iska dhigay, oo haddana dhagax isu rogaya.

Shaydaanka iyo dadkuba karaamooyin beena waa ay sheegan karaan, balse, mucjisooyin ma samayn karaan. Qofka yidhaahda cadceeddaan jiiday ama wabigaan laacay waa been. Ma samayn karaan mucjiso Anbiyada mooyaane, cid kale.

Dhammaad.
Cali Ileeye

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here